Xidmət
Tiroid düyününün incəiynəli aspirasion biopsiyası (İİAB)
Qısa cavab
Tiroid İİAB şübhəli düyündən USM nəzarətində incə iynə ilə hüceyrə nümunəsi götürülməsidir. Məqsəd düyünün xoş- və ya bədxassəli olduğunu dəqiqləşdirməkdir. Dr. Şirvan Zəkəriyəyev proseduru özü aparır. Həkimin izahına görə, ağrı damardan qan alınarkən olan ağrı qədər minimaldır və texnikadan asılıdır. Pasient istəsə, yerli keyləşdirmə də edilə bilər.
Sxematik təsvir — real müayinə görüntüsü deyil
Həkimin praktikasında
- Necə aparılır. Biopsiyanı endokrinoloq USM cihazının nəzarəti ilə edir. «Biopsiya zamanı əsas məsələ düyünün hər tərəfindən materialın götürülməsidir»: iynənin ucu düyünün yuxarı, aşağı və bütün tərəflərindən material götürmək üçün hərəkət etdirilir. Material əşya şüşələrinə yaxılır və sitoloji müayinə üçün patoloji laboratoriyaya göndərilir.
- Ağrı. «İİAB sonrası və İİAB zamanı ağrı təəssüf ki, texnikadan asılıdır. Düzgün yerdən və uyğun götürülmə zamanı prosedur zamanı və sonrası ağrı demək olar ki, olmayacaq səviyyədədir.»
- Hansı düyünlərə. «Hər düyün biopsiya edilməz və biopsiya üçün düyünün ölçüsü önəmli deyil. Əsas önəmli olan düyünün tərkibini, xarakterini düzgün dəyərləndirməkdir.» Həkimin paylaşımlarından nümunələr:
- 8 mm-lik düyündə şübhəli görünüşə görə biopsiya edilib, nəticə papilyar karsinoma olub;
- Haşimoto fonunda 7,1 mm-lik düyün hipoexogen sahələrə görə biopsiyaya göndərilib (video);
- 10 mm-lik düyündə iki şübhəli əlamət (qalın halo və hündürlüyün enindən çox olması) biopsiya qərarı üçün kifayət olub;
- təxminən 10 ildir «önəmsiz düyün» kimi izlənən 39 yaşlı kişi pasientdə düyün TIRADS-5 kimi dəyərləndirilib, biopsiyanın nəticəsi follikulyar neoplaziya (FN) olub və növbəti taktika planlaşdırılıb.
- Xüsusi diqqət tələb edən qruplar. «Tiroid düyünlərinə uşaqlarda (cinsiyyət fərqi olmadan) və böyük yaşlı kişi pasientlərdə daha diqqətlə yanaşılmalıdır.»
- Harada. Bakıda və Qəbələdə (Sağlam Həyat Tibb Mərkəzi) aparılıb.
Hansı düyünlər biopsiyaya göstəriş ola bilər
Həkimin praktik bələdçisi
- Ölçüsü 15 mm-dən böyük düyündə bu əlamətlərdən biri varsa: hipoexogenlik, nahamar kənarlar, mərkəzi qanlanma, mikrokalsinat, hündürlüyün enindən böyük olması.
- Ölçüsü 10 mm-dən böyük düyündə yuxarıdakı əlamətlərdən eyni anda 1–2-si varsa.
- Ölçüsü 20 mm-dən böyük izoexogen və hiperexogen düyünlər.
- Ölçüsü 10 mm-dən kiçik, amma eyni anda bir neçə xoşagəlməz əlaməti olan düyünlər.
Yekun qərarı USM-i özü aparan endokrinoloq verir.
Biopsiyanın nəticəsindən sonra
- Nəticə xoşxassəlidirsə və düyün pasientə narahatlıq (məsələn, boğulma) vermirsə, təkrar kontrollarla izlənir.
- Nəticə xoşagəlməzdirsə, düyün əməliyyatla çıxarılır; pasient cərraha yönləndirilir.
Həkimin qeydi: «Hər biopsiya zamanı cavab pis çıxacaq fikri əsassızdır.» Biopsiya nəticəsində xərçəng diaqnozu qoyulub əməliyyat olunan pasientlərin əksəriyyətində nəticə ürəkaçan olur, çünki tiroid xərçənglərinin çoxu yavaş gedişlidir.
Miflər
«Toxunmaq olmaz», «iynə vursan yayılar», «ağrılıdır» — həkimin sözü ilə, bunlar «isbatsız və mif sözlərdir». «Qan verməyi necə düşünürsünüzsə, biopsiyanı da eyni məntiqlə düşünün və həkiminizin məsləhətinə qulaq asın.» Əksinə, biopsiya düyün bədxassəlidirsə, diaqnozu yayılmadan öncə qoymağa kömək edir.
Ümumi məlumat
prosedurdan sonra iynə yerində yüngül ağrı və ya kiçik göyərmə ola bilər; bu hallar adətən özbaşına keçir.
Sual-cavab
Tiroid biopsiyası ağrılıdırmı?
Həkimin izahına görə ağrı minimaldır, damardan qan alınarkən olan ağrı qədərdir və texnikadan asılıdır. Pasient istəsə, yerli keyləşdirmə edilə bilər.
Biopsiyadan sonra düyün «yayıla» bilərmi?
Xeyr. «Əl dəydikdə bəd proses yayılır», «düyünə iynə vurmaq olmaz» kimi fikirlər əsassızdır.
Böyük düyünə mütləq biopsiya lazımdır?
Xeyr. Biopsiya qərarı ölçüyə yox, düyünün USM xarakterinə görə verilir. Kiçik düyün şübhəli ola bilər, böyük düyün isə biopsiya tələb etməyə bilər.